New Line Cinema,J. R. R. Tolkien,News, Lord Of The Rings, Fellowship Of The Ring,15 Years Anniversary,Smash Your Screen,2016,

Στις 20 του Δεκέμβρη του 2001, αισίως 15 χρόνια μακριά μας, εμφανίστηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες η Συντροφιά του Δαχτυλιδιού. Αυτή η πρόταση είναι σημαντική για πλήθος ανθρώπων – τόσο για αυτούς που η ταινία αυτή ήταν η πρώτη επαφή τους με το έργο του Tolkien, όσο και για όσους είχαμε προηγουμένως διαβάσει τα βιβλία και περιμέναμε ως μεσσιανική την κινηματογραφική μεταφορά της Τριλογίας. Αυτό το κείμενο είναι γραμμένο από την οπτική ενός ατόμου της δεύτερης κατηγορίας.

the-fellowship-of-the-ring-1

Η πρώτη μου επαφή με την επερχόμενη τότε ταινία ήταν αυτό το τρέιλερ (https://youtu.be/2UDTbQrOGa0), το οποίο υπήρχε σε ένα συνοδευτικό CD-ROM κάποιου τεύχους του εκλιπόντος πλέον PC-MASTER. Σε εποχές με πρωτόγονες συνθήκες ίντερνετ, το συγκεκριμένο CD αποκτούσε αύρα κειμηλίου, το οποίο περιφερόταν από σπίτι σε σπίτι, με τις προβολές του τρέιλερ να κινούνται σε τριπλάσιο αριθμό. Η αίσθηση της σαφούς οπτικοποίησης σκηνών και χαρακτήρων που έχεις γνωρίσει μέσω βιβλίων είναι κάτι που μπορεί να συγκριθεί μονάχα με την αναβίωση αυτών των σκηνών και τη γνωριμία αυτών των χαρακτήρων δια της οδού των παιχνιδιών ρόλων, αν και πρόκειται για δυο σαφώς διαφορετικής υφής εμπειρίες. Ένας λόγος παραπάνω να ρίχνει δάκρυα χαράς βλέποντας τον Γκάνταλφ στο προαναφερθέν τρέιλερ.

the-fellowship-of-the-ring-2

Η κυκλοφορία του Fellowship Of The Ring συνέπεσε με το πρώτο φοιτητικό μου έτος – είναι πολύ καίρια μια τέτοια (έστω και μονάχα τριετής) παραλλήλιση της ζωής σου με την διανομή της Τριλογίας: μπορείς να την αντιληφθείς σαν μια σχεδόν μυθολογική αδρή αντιστοίχιση της πορείας σου με αυτή των χαρακτήρων, αλλά και σαν μια επιπλέον θρησκευτική αύρα που καλύπτει τρεις διαδοχικούς Δεκεμβρίους. Η αναμονή μέχρι την ημερομηνία κυκλοφορίας, η εμφάνιση του τρέιλερ, η σταδιακή αύξηση της ανυπομονησίας καθώς οι μήνες και οι μέρες πλησίαζαν, η προ-αγορά του εισιτηρίου, και η τελική πορεία προς την αίθουσα: αν κάποιος πιστεύει πως αυτό δεν ήταν ενός είδους ετήσιο θρησκευτικό προσκύνημα και τελετή, τότε πρέπει να αναθεωρήσει την ιδέα του για τη θρησκευτικότητα.

Όπως και να έχει, 15 χρόνια πριν, στις 20 Δεκέμβρη του 2001, κατέβηκα προς γνωστό κινηματογράφο της Πατησίων για τη βραδινή προβολή της Συντροφιάς. Είχα ήδη ακούσει κάποιες φήμες (ένας θεός ξέρει από που) για ένα σχετικό πετσόκομμα του υλικού του βιβλίου, οι οποίες με είχαν ανησυχήσει εξαιρετικά (μέχρι τότε δεν είχα ιδιαίτερη σχέση με κινηματογραφικές μεταφορές βιβλίων, και δη αγαπημένων μου), και η επιβεβαίωση αυτών εντός της αίθουσας (πριν την έναρξη της ταινίας) από φιλικό μου πρόσωπο που την είχε ήδη δει, εμφάνισε φίδια πέριξ μου.

The World Is Changed
I Feel It In The Water
I Feel It In The Earth

Με αυτά τα λόγια της Γκαλάντριελ που ξεκινούν την ταινία, τα οποία ερπετά με είχαν ζώσει διαλύθηκαν. Η δε άμεση εμφάνιση της Τελευταίας Συμμαχίας μπρος στα σύνορα της Μόρντορ κατά την Battle Dagorlad, η θέαση των Ισίλντουρ και Ελέντιλ, ήταν αρκετές για να στείλουν απανωτά ρίγη συγκίνησης σε κάθε υποψιασμένο θεατή – έστω κι αν βρήκα την εμφάνιση του Σάουρον με την πανοπλία υπερφίαλη, άκομψη, και σίγουρα όχι όμοια με τη μορφή που είχα στο μυαλό μου από τα βιβλία, η οποία προσέγγιζε περισσότερο αυτή των Νάζγκουλ (ας μην ξεχνάμε πως από το Χόμπιτ τον ξέραμε ως Νεκρομάντη, ενώ σε κανένα από τα τρία βιβλία του Άρχοντα δεν είχαμε κάποια άμεση επαφή μαζί του). Εκεί όμως που η ταινία κλείδωσε για πρώτη φορά μέσα μου ήταν στην πρώτη θέαση του Σάιρ, επιβαίνοντας ουσιαστικά ο θεατής στο κάρο του Γκάνταλφ. Όπως έχει πει και ένα φίλος μου, το στίγμα της πρώτης φοράς που είδε κάποιος το Σάιρ είναι σαφώς εντονότερο από αυτό της γέννησης του πρώτου του παιδιού. Το Σάιρ είναι το σημείο μηδέν άλλωστε για αμφότερα τα Χόμπιτ και Άρχοντα, το σημείο από το οποίο ξεκινάει ο Δρόμος ο οποίος φτάνει παντού στη Μέση Γη, αλλά και το σημείο γείωσης και ανάπαυσης, εκεί που ξέρεις πως θα επιστρέψεις μετά την Περιπέτεια.

the-fellowship-of-the-ring-3

Λοιπόν, ναι, έκοψαν Bombadil και Old Forest και τους Θολωτούς Τάφους, ναι, η απόσταση από το Hobbiton μέχρι το Bucklebury Ferry κουτσουρεύτηκε. Ο Glorfindel (με το όνομα ενός ήρωα της Πρώτης Εποχής) αντικαταστάθηκε από την Arwen, και ο Boromir απεικονίστηκε ως λίγο πιο κάθαρμα από ότι είναι. Και άλλα πολλά είχαμε βρει τότε, μιας και είχαμε και τα βιβλία πρόσφατα και πολλάκις διαβασμένα. Από την άλλη όμως είχαμε Γκάνταλφ και Φρόντο να μοιράζουν ανατριχίλες στην αναπαράσταση του δεύτερου κεφαλαίου του βιβλίου. Την πρώτη εμφάνιση του Γοργοπόδαρου στο Prancing Pony, μέσα στη λάμψη της πίπας του. Το συμβούλιο του Έλροντ. Την κορυφή του Καράντρας, τις πύλες της Μόρια, την ίδια τη Μόρια, την Πτώση του Γκάνταλφ, την ιδανικότερη Γκαλάντριελ, την Πτώση του Μπόρομιρ, τη διάρρηξη της Συντροφιάς. Όλα αυτά, τα οποία είχαν ήδη εικονοποιηθεί μέσα μας από τα βιβλία, αναδιαρθρώθηκαν, οδηγώντας σε μια σύνθετη εικόνα της Μέσης Γης, την οποία ακόμη κουβαλάμε, 15 χρόνια μετά, το ίδιο απαστράπτουσα με τότε. Μπορεί η προ ταινιών Μέση Γη μου να έχει μια διαφορετική αύρα, την οποία μονάχα ατελώς μπορώ να ανιχνεύσω τώρα, αλλά η Μέση Γη ως διαμορφώθηκε με την επίδραση των ταινιών έχει ισάξια δυναμική συναισθημάτων.

Την τριλογία, τόσο των βιβλίων όσο και των ταινιών, προτιμώ να τη βλέπω ως ενιαίο σύνολο. Στην περίπτωση όμως που πρέπει να επιλέξω την αγαπημένη μου εκ των τριών ταινία, τότε η Συντροφιά του Δαχτυλιδιού ξεχωρίζει. Όχι μόνο γιατί ήταν η πρώτη φορά που έβλεπα έναν κόσμο που μέχρι τότε ήξερα μέσω βιβλίων να αποκτά οπτική διάσταση. Όχι μόνο γιατί (όπως και στο πρώτο βιβλίο) η ροή είναι συνεχής χωρίς τις αναταράξεις του να έχεις παράλληλα γεγονότα σε πολλαπλά μέτωπα. Αλλά κυρίως γιατί κρατάει κάτι από την παραμυθένια αίγλη του Χόμπιτ. Γιατί τα χρώματα είναι πιο έντονα εδώ, παρόλο που σταδιακά ξεθωριάζουν, όσο τα πράγματα σοβαρεύουν. Γιατί εδώ έχουμε ακόμη μια Περιπέτεια, μια Συντροφιά, μια πιο μικρή κλίμακα σε σχέση με τις Στρατιές και τα γεγονότα των άλλων βιβλίων, με την οποία μπορείς να ενσωματωθείς πιο εύκολα.

Δεν ξέρω πόσες φορές έχω δει τη Fellowship Of The Ring – ο αριθμός είναι σίγουρα πάνω από 30. Η εικόνα μου για αυτή όχι μόνο δεν έχει αλλάξει αρνητικά, αλλά με κάθε θέαση επιβεβαιώνεται ξανά η άποψή μου πως πρόκειται για το σημαντικότερο Έπος των πρόσφατων ετών, όπως ήταν και τα βιβλία άλλωστε για το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Με κάθε έναρξή προβολής της, ακούω τη (παραφρασμένη) φωνή τον Γκάνταλφ: “So it begins, the great story of our age”.