English
Αν ψάχνουμε δίσκους που δικαιολογούν την πορεία ενός συγκροτήματος στην κορυφή ή δίσκους αφορμή για να ξεκινήσει κάποιος από κάπου σε ένα μουσικό είδος θα συναντήσουμε πολλά παραδείγματα. Υπάρχουν κυκλοφορίες που μοιάζουν να συμπυκνώνουν όλα όσα προηγήθηκαν στην ιστορία ενός group, υπάρχουν άλλες που αποδείχθηκαν μοιραίες όμως υπάρχουν κι αυτές που αποτέλεσαν φάρο έμπνευσης για κάτι καινούργιο. Το «To the Nameless Dead» των Ιρλανδών Primordial δεν ανήκει σε καμία από τις παραπάνω περιπτώσεις καθώς κατάφερε πολλά περισσότερα του αναμενόμενου. Κυκλοφόρησε στις 16 Νοεμβρίου 2007, δύο χρόνια μετά το επιβλητικό «The Gathering Wilderness» και βρέθηκε αντιμέτωπο με έναν σχεδόν αδύνατο στόχο. Nα σταθεί δίπλα σε ένα album που για πολλούς είχε ήδη αποτελέσει την κορύφωση της μέχρι τότε πορείας τους. Τελικά, όχι μόνο τα κατάφερε, αλλά για την μεγαλύτερη μερίδα των οπαδών τους θεωρείται μέχρι σήμερα ίσως αδιαμφησβήτητα το κορυφαίο τους album.
Η σημασία του δίσκου γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν σκεφτούμε τις δυσκολίες μέσα στα χρόνια που αντιμετώπισε με τις δισκογραφικές η μπάντα. Από τις πρώτες ημέρες του «Imrama» και τις δυσκολίες με την Cacophonous Records, την περιορισμένη προώθηση και διανομή, μέχρι τη μετακίνηση στη Misanthropy Records και αργότερα στη Hammerheart Records, οι Primordial χρειάστηκαν χρόνια για να αποκτήσουν τις συνθήκες που θα τους επέτρεπαν να αναπτυχθούν πραγματικά. Η συνεργασία με τη Metal Blade το 2005 και η κυκλοφορία του «The Gathering Wilderness» αποτέλεσε για τους ίδιους αποφασιστικό βήμα. Είχαν πλέον τη δυνατότητα να παρουσιάσουν το όραμά τους χωρίς συμβιβασμούς και το «To the Nameless Dead» ήταν η πρώτη μεγάλη απόδειξη ότι η αναγνώριση δεν είχε έρθει τυχαία
Αν το «The Gathering Wilderness» ήταν βυθισμένο στην απόλυτο σκότος εδώ ο δίσκος διατηρεί τη μελαγχολία και την τραγικότητά του, αλλά αφήνει να περάσει μια λεπτή, σχεδόν πεισματική ακτίνα ελπίδας. Δεν πρόκειται για αισιοδοξία με την εύκολη έννοια. Είναι περισσότερο η ιδέα ότι, ακόμη και όταν όλα μοιάζουν χαμένα, υπάρχει μία τελευταία ευκαιρία αντίστασης. Η οργή, η θλίψη, η περηφάνια και η απόγνωση συνυπάρχουν με την ανάγκη να συνεχίσει κανείς να αγωνίζεται. Μουσικά, οι Ιρλανδοί φτάνουν εδώ σε ένα από τα πιο ώριμα σημεία της πορείας τους. Οι black metal ρίζες τους εξακολουθούν να υπάρχουν, κυρίως στις κιθάρες και σε ορισμένες εκρήξεις των τυμπάνων, όμως δεν αποτελούν πλέον το κυρίαρχο στοιχείο καθώς το folk στοιχείο είναι πανταχού παρόν. Προφανώς δεν υπάρχουν χαριτωμένα παραδοσιακά όργανα, εύκολες μελωδίες ή η αισθητική του «folk metal». Άλλωστε η ιρλανδικότητα των Primordial δεν βρίσκεται σε ένα tin whistle ή σε μια φολκλορική εισαγωγή αλλά στο ίδιο το αίμα της μουσικής τους, στον τρόπο με τον οποίο αφηγούνται ιστορίες, θυμούνται το παρελθόν και μετατρέπουν την Ιστορία σε προσωπικό βίωμα. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του album καθώς πρόκειται για έναν δίσκο που αντιμετωπίζει τη μουσική ως αφήγηση.
Η επιθυμία των Primordial να χρησιμοποιούν το επικό metal ως όχημα για να μιλήσουν για το έθνος, τη μνήμη, τον πόλεμο, τη θυσία, την ελευθερία και το τίμημα που πληρώνουν οι άνθρωποι για ιδέες μεγαλύτερες από τους ίδιους είναι πολύ μεγαλή από το να γράψουν μεγάλα τραγούδία. Ο τίτλος του album αναφέρεται σε όλους εκείνους που πέρασαν από τη γη πριν από εμάς και χάθηκαν μέσα στη συλλογική μνήμη. Aνθρώπους των οποίων τα ονόματα ξεχάστηκαν, αλλά των οποίων το αίμα αποτελεί, κυριολεκτικά και συμβολικά, μέρος της ιστορίας των κοινωνιών. Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγάλες αρετές του δίσκου. Δεν μετατρέπει αυτά τα θέματα σε απλοϊκό ύμνο εθνικισμού. Η έννοια του έθνους παρουσιάζεται ως κάτι σύνθετο και αντιφατικό. Είναι πατρίδα, οικογένεια, αγάπη και ελευθερία, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να γίνει μηχανισμός που οδηγεί ανθρώπους στον θάνατο για σκοπούς που αποφασίζονται από άλλους. Ο πόλεμος δεν παρουσιάζεται ως ηρωική περιπέτεια, αλλά ως τραγωδία ανθρώπων που θυσιάζονται για ιδέες και εξουσίες. Πρόκειται περισσότερο για στοχασμό πάνω στη συλλογική μνήμη και την ανθρώπινη θυσία παρά για πολιτική διακήρυξη.
Το μουσικό οικοδόμημα αντίστοιχα επιβλητικό. Συνθέσεις που δεν ακολουθούν συνηθισμένα και γνώριμα μονοπάτια. Αναπτύσσονται αργά, συσσωρεύουν ένταση, κορυφώνονται και υποχωρούν, δημιουργώντας την αίσθηση ενός ολοκληρωμένου concept. Οι κιθάρες εναλλάσσονται ανάμεσα σε παγωμένα black metal περάσματα, βαριές doom μελωδίες και μεγαλειώδεις, σχεδόν ηρωικές αρμονίες. Τα τύμπανα εναλλάσονται άλλοτε με ορμή και άλλοτε σε αργούς, τελετουργικούς ρυθμούς. Ο δίσκος ηχογραφήθηκε στο Foel Studio της Ουαλίας και την παραγωγή, την οποία ανέλαβε ο Chris Fielding, διατηρεί μια σπάνια ισορροπία. Είναι αρκετά ωμή και οργανική ώστε να μην εξαφανίζει τον χαρακτήρα της μπάντας, αλλά ταυτόχρονα αρκετά δυναμική ώστε να αναδεικνύει το τεράστιο ηχητικό της βάρος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Alan και τα φωνητικά του, που ίσως η χρήση τους είναι η σημαντικότερη στην έως ώρας καρίερα του. Η δυνατότητα μετατροπής της φωνής του σε ελάχιστες στιγμές από έναν καθαρό, θεατρικό και μελαγχολικό τόνο σε ένα άγριο ουρλιαχτό που μοιάζει να κουβαλά ολόκληρο το βάρος των στίχων είναι αξιοθαύμαστη. Ο τύπος δεν τραγουδά απλώς τις ιστορίες, είναι ακραία βιωμρατικό το vibe του. Η ειλικρίνεια της ερμηνείας του που είναι ταυτόχρονα θυμωμένη και θλιμμένη, περήφανη και απελπισμένη, αλλά ποτέ ψεύτικη είναι που κάνει τους Primordial να ξεχωρίζουν.
Τα τραγούδια ενώ λειτουργούν καλύτερα ως μέρη ενός ενιαίου συνόλου, ορισμένα ξεχωρίζουν αμέσως. Το εκπληκτικό «Empire Falls» που ανοίγει τον δίσκο σαν τεράστιος μονόλιθος, με μια αργή οικοδόμηση που κορυφώνεται σε ένα από τα χαρακτηριστικότερα ξεσπάσματα της μπάντας. Ο ύμνος «As Rome Burns» που μετατρέπει την άνοδο και την πτώση των αυτοκρατοριών σε διαχρονική προειδοποίηση απέναντι στην αλαζονεία της εξουσίας. Το «Gallows Hymn» που είναι ίσως η πιο βαθιά συναισθηματική στιγμή του άλμπουμ, με μια ατμόσφαιρα πένθους που αποκτά σχεδόν τελετουργικές διαστάσεις. Το «Traitors Gate» που φέρνει μία από τις πιο έντονες black metal εκρήξεις του δίσκου, ενώ το «Heathen Tribes» που αποκαλύπτει την πιο οικουμενική πλευρά της μπάντας. Ειδικά το τελέυταίο, συμπυκνώνει μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδέες του album, ότι η ταυτότητα δεν χρειάζεται να σημαίνει αποκλεισμό. Η περιπλάνηση, οι διαφορετικές χώρες, οι άνθρωποι που συναντιούνται και οι κοινές εμπειρίες μπορούν να δημιουργήσουν μια αίσθηση συγγένειας που ξεπερνά σύνορα και καταγωγές. Μέσα σε έναν δίσκο που μιλά τόσο έντονα για την πατρίδα και την εθνική μνήμη, αυτή η διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η αυλαία με το «No Nation on This Earth» είναι εξίσου χαρακτηριστική. Η μουσική μοιάζει να συγκεντρώνει όλη την ένταση που έχει προηγηθεί και να την οδηγεί σε μία τελευταία, δραματική κορύφωση. Είναι σαν ο δίσκος να κλείνει όχι με λύτρωση, αλλά με την επίγνωση ότι η μνήμη, η απώλεια και η αντίσταση συνεχίζονται.
Σχεδόν δεκαετίες μετά την κυκλοφορία του, το «To the Nameless Dead» εξακολουθεί να ακούγεται τόσο επιβλητικό και δύσκολο να χωρέσει σε μία ταμπέλα. Black, doom, folk, viking και heavy metal στοιχεία συνυπάρχουν, αλλά κανένα από αυτά δεν αρκεί για να τον περιγράψει. Οι Primordial δεν ενδιαφέρονται για το ιδίωμα που αντιπροσωπεύει η συγκεκριμένη τους έκφραση και που θα το κατατάξει η ιστορία. Παίρνουν τις ρίζες τους από το black metal και το παραδοσιακό ιρλανδικό αίσθημα, προσθέτουν το βάρος του doom και τη μεγαλοπρέπεια του επικού heavy metal και δημιουργούν κάτι που λειτουργεί πάνω απ’ όλα ως προσωπική και συλλογική κατάθεση ψυχής. Γι’ αυτό και η θέση του album στη δισκογραφία τους είναι τόσο ξεχωριστή. Γιατί εδώ οι Ιρλανδοί έγραψαν έναν δίσκο για τους νεκρούς που δεν θυμόμαστε, για τους ζωντανούς που πρέπει να θυμούνται και για την ανάγκη να αντισταθούμε στην αδιαφορία. Έναν δίσκο γροθιά στις συνειδήσεις, έναν δίσκο αντίστασης, βαρύ, οργισμένο, μελαγχολικό και περήφανο μα πάνω απ’ όλα βαθιά ανθρώπινο.
No compromise…not then, not now, not ever.
