English
Με αφορμή την επικείμενη εμφάνιση των Savatage στις 25 Ιουλίου στην Αθήνα μετά από πολλά χρόνια,μια βραδιά που υπόσχεται να σφραγίσει με τον πιο καθηλωτικό τρόπο το κλείσιμο του φετινού Release Festival, και ίσως, ενός μεγάλου δεκαετούς κύκλου στην Πλατεία Νερού,το βλέμμα μας στρέφεται πίσω 30+ χρόνια. Εκεί όπου γράφτηκε ένα από τα πιο σκοτεινά, παρεξηγημένα αλλά και δημιουργικά συγκλονιστικά κεφάλαια της heavy metal ιστορίας: το Handful of Rain του 1994.
Όταν αναλογίζεται κανείς την παρακαταθήκη των Savatage, η σκέψη πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο κοφτερό riffing του Hall of the Mountain King, στο επικό μεγαλείο του Gutter Ballet ή στη δραματουργία του Streets. Ωστόσο, υπάρχει ένας δίσκος που στέκει ως το απόλυτο μνημείο ψυχικού σθένους, μουσικής υπέρβασης και κάθαρσης.
Η κυκλοφορία του Handful of Rain βρήκε το συγκρότημα στο απόλυτο μηδέν. Στις 17 Οκτωβρίου 1993, ο τραγικός χαμός του Criss Oliva σε τροχαίο δυστύχημα έκοψε βίαια το νήμα της ζωής ενός από τους πιο χαρισματικούς, λυρικούς και επιδραστικούς κιθαρίστες του σκληρού ήχου. Με τον Jon Oliva συντετριμμένο και την ψυχή της μπάντας χαμένη, η απόφαση να υπάρξει επόμενη μέρα δεν ήταν μια απλή εμπορική επιλογή. Ήταν μια υπαρξιακή ανάγκη να διατηρηθεί ζωντανό το πνεύμα του Criss.
Πίσω από την παραγωγή του άλμπουμ στο Morrisound Studio της Florida κρύβεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά παρασκήνια της δισκογραφίας, το οποίο για χρόνια παρέμενε στη σκιά. Αν κάποιος ξεφυλλίσει το αυθεντικό εσώφυλλο του LP ή του CD, θα δει τα ονόματα του Steve “Doc” Wacholz στα τύμπανα και του Johnny Lee Middleton στο μπάσο (με τη φωτογραφία του Doc να έχει προστεθεί μάλιστα μέσω μοντάζ). Η πραγματικότητα των ηχογραφήσεων, όμως, ήταν ριζικά διαφορετική.
Η Atlantic Records πίεζε φοβισμένη για την κυκλοφορία ενός δίσκου υπό το βαρύ όνομα των Savatage και όχι ως προσωπικό άλμπουμ του Jon Oliva. Στην πραγματικότητα, ο Doc Wacholz, συντετριμμένος από τον θάνατο του Criss, είχε ήδη αποχωρήσει, ενώ ο Middleton δεν ήταν διαθέσιμος κατά τη διάρκεια των βασικών sessions(επέστρεψε αφότου ο δίσκος ήταν έτοιμος,αναλαμβάνοντας δράση στα live).
Τότε ήταν που ο Jon Oliva έκανε το δικό του θαύμα. Ανασύροντας τις πολυοργανικές του ρίζες, μπήκε στο studio και ηχογράφησε μόνος του σχεδόν τα πάντα. Έγραψε εξ ολοκλήρου τα drum tracks και τις γραμμές του μπάσου. Στήριξε όλο τον όγκο του δίσκου ηχογραφώντας τα ρυθμικά riffs, πέρα από τα πιάνα και τα συνθεσάιζερ. Ο σπουδαίος Alex Skolnick (Testament) επιστρατεύτηκε αποκλειστικά για τα lead μέρη και τα σόλο, μπολιάζοντας τον όγκο του Jon με τη δική του αισθαντική τεχνική. Στην κορυφή αυτής της δομής, ο Zak Stevens παρέδωσε την πιο ώριμη και συναισθηματικά φορτισμένη ερμηνεία της καριέρας του.
Αν ανατρέξει κανείς στη Wikipedia και στα credits της εποχής, θα δει τον Paul O’Neill να αναγράφεται στις ρυθμικές κιθάρες και τα πλήκτρα — μια αναγνώριση του καθοριστικού του ρόλου στη συνδιαμόρφωση των riffs και των δομών κατά την προ-παραγωγή. Ωστόσο, στην πίσω πλευρά της κονσόλας του Morrisound Studio, η πραγματικότητα ήταν ένα σιωπηλό επίτευγμα του Jon Oliva όπως έχει δηλώσει εξάλλου ο ίδιος ο Oliva αλλά και ο O’Neill σε εκτενείς αναδρομικές συνεντεύξεις (όπως στο περιοδικό Louder / Metal Hammer και στα liner notes των επανεκδόσεων της earMUSIC).
Η ιστορία του Handful of Rain είναι γεμάτη από μικρές πτυχές που συνθέτουν το μέγεθος του εγχειρήματος. Ο εκλιπών παραγωγός και στιχουργός Paul O’Neill λειτούργησε ως ο συνδετικός κρίκος που κράτησε το όραμα ζωντανό, πιέζοντας τον Jon Oliva να μετατρέψει τον αβάσταχτο πόνο του σε μουσικές σημειώσεις. Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, η παρουσία του Alex Skolnick υπήρξε καταλυτική, καθώς ο κιθαρίστας των Testament χρειάστηκε μόλις λίγες ημέρες στο studio για να συλλάβει το πνεύμα των συνθέσεων, αφήνοντας ανεξίτηλο το στίγμα του σε όλο το άλμπουμ.
«Δεν κάναμε αυτόν τον δίσκο για να πουλήσουμε εκατομμύρια αντίτυπα. Τον κάναμε γιατί αν σταματούσαμε εκείνη τη στιγμή, ο θάνατος του Criss θα είχε νικήσει τους Savatage.» — Jon Oliva
Το «Handful of Rain» είναι ένα άλμπουμ βαθιών αντιθέσεων, όπου η τραχιά επιθετικότητα συνυπάρχει με την προοδευτική ενορχήστρωση.
Με τραγούδια όπως το καταιγιστικό «Taunting Cobras» που ανοίγει το άλμπουμ,ένα από τα πιο βίαια και γρήγορα κομμάτια που έγραψε ποτέ η μπάντα, λειτουργώντας ως ξέσπασμα οργής απέναντι στη μοίρα. Το ομώνυμο «Handful of Rain» να ακολουθεί με ένα βαριά κουρδισμένο, mid-tempo riff, όπου η ατμόσφαιρα γίνεται αποπνικτική, αποτυπώνοντας την αίσθηση του να προσπαθείς να κρατήσεις τη ζωή σου ενώ αυτή γλιστράει σαν άμμος μέσα από τα δάχτυλά σου.
Αν υπάρχει ένα τραγούδι που άλλαξε μια για πάντα τον ρου της ιστορίας των Savatage, αυτό είναι το «Chance». Βασισμένο στη δραματική ιστορία του Chiune Sugihara (του Ιάπωνα διπλωμάτη που έσωσε περί τους 6000 χιλιάδες Εβραίους στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο βγαζόντας βίζες και σωζοντάς τους απ τους Ναζί), το κομμάτι εισήγαγε για πρώτη φορά στο heavy metal τη πολυφωνική αντιστικτική τεχνική.Τέσσερις διαφορετικές φωνητικές γραμμές (ερμηνευμένες από τον Zak Stevens και τα πολυεπίπεδα φωνητικά του Jon Oliva) συμπλέκονται ταυτόχρονα (“I am the shadow”, “Who am I”, “Now tell me where is the reason…”). Αυτή η συνθετική καινοτομία αποτέλεσε το προσχέδιο και τον θεμέλιο λίθο για τη μεταγενέστερη ίδρυση των Trans-Siberian Orchestra.
Και από την θεατρική κορύφωση σε ένα από τα πιο progressive κομμάτια του δίσκου,το Castles Burning. Ο Skolnick παραδίδει ίσως την κορυφαία του εκτέλεση στο άλμπουμ. Το σόλο του είναι ταχύτατο, απόλυτα ακριβές στον ρυθμό και μπολιασμένο με τεχνική που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα metal όρια.
Και από το φουλ progressive σε ένα κομμάτι (Stare Into the Sun) που αποτελεί μια λυρική σύνθεση που ισορροπεί ανάμεσα στην ακουστική μπαλάντα και το αρένα rock βασισμένο σε αρπισμούς καθαρής κιθάρας και ζεστές μπασογραμμές.Εδώ ο Stevens παραδίδει μαθήματα δυναμικού ελέγχου, μεταβαίνοντας από χαμηλές, ψιθυριστές νότες σε εκρηκτικά ψηλά περάσματα. Το σόλο του Skolnick αποτελεί απλά σεμινάριο..
Κλείσιμο δίσκου με το Alone You Breathe. Χτισμένο πάνω σε μια σπαρακτική ακολουθία συγχορδιών στο πιάνο, το τραγούδι αποτελεί τη μουσική και θεματική συνέχεια του Believe,με τη συνθετική ιδιοφυΐα του Jon Oliva να αποκαλύπτεται στο φινάλε: πάνω από το βαρύ, επικό ξέσπασμα ολόκληρης της μπάντας, ενσωματώνεται η μελωδική γραμμή και οι στίχοι του Believe (“I am the way, I am the light…”). Αποτελεί έναν απροκάλυπτο, μουσικό αποχαιρετισμό στον Criss Oliva, προσφέροντας την απόλυτη συναισθηματική κάθαρση στον ακροατή.
Ακόμα και το λιτό, σκοτεινό εξώφυλλο του άλμπουμ έρχεται να συπληρώσει ιδανικά το κλίμα του δίσκου: μια γυμνή, εκτεθειμένη φιγούρα με τα χέρια υψωμένα στον ουρανό, να δέχεται το βίαιο χτύπημα ενός κεραυνού ενώ προσπαθεί να συγκρατήσει το νερό της βροχής στις ανοιχτές παλάμες.Το αστραπιαίο σοκ της απώλειας, η γύμνια απέναντι στο πεπρωμένο, αλλά και η λυτρωτική προσπάθεια να κρατηθείς από την ελπίδα την ώρα που αυτή γλιστράει μέσα από τα χέρια σου.
Κοιτάζοντας πίσω με τη σοφία τριών δεκαετιών, το «Handful of Rain» δεν στέκει απλώς ως ένα ακόμα άλμπουμ στη δισκογραφία των Savatage, αλλά ως η ίδια η γέφυρα που επέτρεψε στο συγκρότημα να επιβιώσει. Ήταν ο δίσκος που απέδειξε ότι το πνεύμα της μπάντας δεν ήταν περιχαρακωμένο μόνο σε πρόσωπα, αλλά κατοικούσε στην ίδια τη συνθετική της ψυχή. Κατάφερε να μετατρέψει την απόγνωση σε υψηλή τέχνη, συνδέοντας την τραχιά US Power Metal κληρονομιά των 80s με το συμφωνικό, προοδευτικό όραμα που θα καθόριζε την πορεία τους στα 90s και μετά.
Η συγκυρία της παρουσίας τους στις 25 Ιουλίου στο Release Athens αποκτά έναν σχεδόν τελετουργικό χαρακτήρα.Η εμφάνιση των Savatage συμβολίζει κάτι βαθύτερο από μια ακόμα μεγάλη συναυλία: είναι η απόλυτη δικαίωση μιας μπάντας που αρνήθηκε να λυγίσει όταν όλα γύρω της κατέρρεαν.
Ελπίζω και εύχομαι οταν τα φώτα χαμηλώσουν,να ακούσουμε νότες από κομμάτια όπως το «Chance» ή το «Handful of Rain» που θα αντηχήσουν πάνω από τη θάλασσα του Φαλήρου,και χιλιάδες φωνές δεν θα τραγουδούν απλώς στίχους. Θα αποδίδουν φόρο τιμής σε μια διαδρομή που σφυρηλατήθηκε με ατόφιο συναίσθημα, απώλεια και λύτρωση. Για κάθε συνειδητοποιημένο οπαδό που θα βρεθεί εκείνη τη νύχτα κάτω από τη σκηνή, η ακρόαση αυτών των συνθέσεων θα είναι η ζωντανή επιβεβαίωση ότι η σπουδαία μουσική δεν γερνάει ποτέ,απλώς περιμένει τη στιγμή που θα μας ενώσει ξανά, θυμίζοντάς μας γιατί αγαπήσαμε αυτόν τον ήχο εξαρχής.
“I am the way, I am the light…”
Ο Criss έδειξε τον δρόμο, ο Jon έγινε το φως ..και για όσο ισχύει το “still,the orchestra plays”, ο μύθος των Oliva θα μένει αθάνατος.
